Boelenham
 Printbare versie  Printbare versie
Het dorpje Hemmen
14e eeuw
15e eeuw
16e eeuw
17e eeuw
18e eeuw
19e eeuw

Jaspar van Lynden

Na het overlijden van Dirk van Lynden in 1500 werd zijn zoon Jaspar heer tot den Boelenham en heer van Hemmen. Daarnaast was Jaspar van Lynden ook heer van Blitterswijck, Tongeren, Sevenum en Roosendaal en had zitting in de raad van Hattem. Hij huwde omstreeks 1501 Anna van Bronckhorst. Zij kregen vier zonen Arnt, Johan, Dederich of Dirk (1520-1569), Balthasar en dochter Eleonora.

Op 1 september 1515 werd Jaspar, toen al heer van Hemmen, door zijn moeder gemachtigd om voor haar de heerlijkheid Blitterswijck in ontvangst te nemen. Zij was toen al weduwe en hertrouwt met Wolter van Zuylen van Natewisch. Op 1 januari 1516 droeg zij Blitterswijck over op haar zoon Jaspar van Lynden, onder voorbehoud dat hij zijn tante Jutta van Apeltern niet zou belemmeren in het vruchtgebruik, dat haar bij de overeenkomst van 1502 was toegezegd. Op 25 februari 1516 beleende de hertog Jaspar van Lynden met Blitterswijck. Jaspar van Lynden overleed in 1542.

Johan van Lynden

Na Jaspars dood ging kasteel Blitterswijck over in de handen van zijn oudste zoon Arnt van Lynden en Hemmen ging over naar zijn tweede zoon Johan. Johan van Lynden huwde Catharina van Gelder van Egmond. Catharina was een dochter van Peter van Gelder van Egmond, een bastaardzoon van Karel van Egmond van Gelder.

Johan verkocht Hemmen in 1558 voor 6.500 daalders aan zijn broer Dirk, maar behield de Boelenham. Hemmen en de Boelenham waren vanaf nu niet langer van dezelfde heer. Dirk van Lynden werd hiermee heer van Hemmen en Johan bleef heer van de Boelenham.

Johan en Catharina kregen in 1560 een zoon genaamd Jaspar, die als enige erfgenaam heer van de Boelenham werd. Hij huwde in 1590 Ermgard van Daetselaar. Zeven kinderen werden uit dit huwelijk geboren, waaronder Jan, Godard en Caspar.

De broer van Johan, Dirk trouwde met Judith van Wylach en zij kregen twee dochters, Anna Agnes en Johanna Elisabeth. Aangezien Dirk geen zoon had, werd zijn dochter Anna van Lynden erfdochter van de heerlijkheid Hemmen. Zij trouwde in 1586 met haar neef Frans van Lynden, heer van Cronenburg, Loenen en Mijnden.

Spaans bewind

Nederland - en ook de Betuwe - zat in deze eeuw onder het Spaanse juk. Het Spaanse bewind en prins Willem van Oranje streden om verschillende steden. In 1569 deelde ridder Dirk van Lynden aan Alva mee, dat hij op 14 februari 1566 door keizer Maximiliaan met de heerlijkheid was beleend. Dirk was in het jaar 1579 medeondertekenaar van de Unie van Utrecht, waarmee hij zijn ontrouw aan het gezag van koning Filips II liet blijken. De Unie van Utrecht was een getekende overeenkomst tussen een aantal Nederlandse gewesten. Hierin werd overeengekomen dat men zich gezamenlijk zou inzetten om de Spanjaarden het land uit te jagen en waarin daarnaast een aantal staatkundige zaken werden geregeld, zodat het kan worden gezien als een eerste versie van een latere grondwet. Zo droeg hij zijn steentje bij aan de totstandkoming van de latere Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Van 1580 tot 1600 was het zeer onveilig in de Betuwe door het Spaanse bewind. De Betuwe lag in het frontgebied. Zo werd het Huis Blitterswijck tussen 1584 en 1591 door Spaanse soldaten bezet. Splinter Helmich, kapitein in Spaanse dienst, maakte in zijn verslag hiervan melding, dat op 31 december 1585 “der vijant dat huys Blitterswijck ende Gysteren ingenomen ende beset had”. Volgens de kasteelheer moest het afgelopen zijn en hij liet een boerensmid komen. Deze rekende acht stuivers voor levering van “nageln en gehengt” (spijkers en een scharnier), nadat “die Spaengiarts op de voirhoff gebrocken waren”. Er werden daarnaast nieuwe sloten met sleutels gemaakt voor zowel “die torendeur” als voor “op den sael aen ein kiste”. Het waren roerige tijden; eerst kreeg men te maken met inkwartiering en bezetting met alle gevolgen van dien. Het ergste was dat de Spanjaarden de dochter van Dirk van Lynden, Johanna van Lynden, in 1582 in gevangenschap hielden. De soldaten die zich op Blijenbeek in Afferden hadden verschanst, namen haar sieraden in beslag en eisten een flinke som losgeld. Rond 1600 was de Betuwe van het Spaanse krijgsvolk gezuiverd. Wel was men nog alert op eventuele invallen, omdat het gevaar nog altijd dreigde ten zuiden van de Betuwe.

Frans van Lynden

De broer van Dirk van Lynden, Steven van Lynden, was gehuwd met Walburga van Bronckhorst. Zij kregen twee zonen. In 1500 een zoon die zij ook Jaspar noemde en in 1502 zoon Johan. Jaspar trouwde in 1540 met Anna van Besten (1523–1600) en zij kregen drie kinderen, Frans (1544-1602), Johanna (1546-1610) en Steven (1550-1624). Jaspar van Lynden overleed voor 25 januari 1564.

De oudste zoon, ridder Frans van Lynden, trouwde in 1578 met Clementia van Amstel, wiens zus Antoinetta getrouwd was met zijn jongere broer Steven van Lynden. Via het huwelijk van Clementia met Frans kwam het kasteel Kronenburg in het geslacht van Van Lynden. Frans had zitting in de ridderschap van Utrecht en later in die van Gelderland. Clementia stierf op 1 maart 1584. Zij hadden samen zeven kinderen.

Frans hertrouwde in 1586 met Anna Agnes van Lynden, waardoor hij baron van Hemmen werd. Hij stierf in 1602. Anna stierf in 1606. Frans woonde met Anna voornamelijk in Loenen, waar zij beiden begraven zijn. Zoon Diederick van Lynden, uit het eerste huwelijk van Frans, verkreeg Hemmen.